Op zaterdag 26 mei 2018 zal in Amersfoort een landelijke bijeenkomst plaatsvinden voor predikanten, cantores, voorzangers, organisten, pianisten, componisten, dichters, liturgen, zangers en iedereen die zingend geloven een warm hart toedraagt. Aanleiding is het eerste lustrum van Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk (2013).
De Interkerkelijke Stichting voor het Kerklied (ISK) belegt deze dag om ervaringen en inzichten uit te wisselen en zo bij te dragen aan een breder gebruik van het Liedboek.
Het zingen van allerlei liedvormen zal deze dag een belangrijke plaats innemen. Workshops belichten verschillende mogelijkheden om het Liedboek te gebruiken. De dag is bedoeld om nieuwe inspiratie op te doen en zicht te krijgen op wat er voor diverse praktijken nodig is.
De bijeenkomst duurt van 10:30 uur tot 16:00 uur en vindt plaats in de Bergkerk,
Dr. Abraham Kuyperlaan in Amersfoort (10 minuten lopen van NS-station Amersfoort)
Deelname aan deze bijeenkomst staat open voor elke geïnteresseerde; de kosten bedragen € 10,-, inclusief lunch.
Het complete programma verschijnt op www.kerklied.net
Aanmelding uitsluitend via www.kerklied.net
28 maart 2018
31 augustus 2016
Lieteboek nu ook in Liedboek Online
In augustus 2016 verscheen versie 3 van Liedboek Online. De inhoud van deze website is maar liefst verdubbeld. Je vindt hier nu namelijk ook alle bestanden van de Friese editie van het Liedboek, Lieteboek. Sjonge en bidde thús en yn tsjerke.
Voor het zoeken van de liederen blijft Nederlands de voertaal. Maar bij het downloaden van de afbeeldingsbestanden voor de beamer of voor liturgieboekjes kan de gebruiker kiezen voor Fries of Nederlandse bestanden. De tekst alleen (txt-bestand) is niet beschikbaar in het Fries.
20 juni 2016
Lied van de week beluisteren op Youtube
Het ‘Lied van de week’ is een initiatief van de redacties van De Eerste Dag en Kind op Zondag. Voor elke zondag wordt een onbekend of minder bekend lied gekozen uit Liedboek –zingen en bidden in huis en kerk. Een overzicht van de liederen, gekozen voor kerkelijk jaar 2015- 2016, is te vinden op de website van De Eerste Dag.
Korte toelichtingen bij de verschillende liederen van ds. Pieter Endedijk, zoals ook per zondag opgenomen in De Eerste Dag, zijn ontleend aan de website van de Interkerkelijke Stichting voor het Kerklied (ISK), www.kerklied.net. De korte tracks waarnaar verwezen wordt, zijn ontleend aan opnamen voor de dubbel-cd Met hart en ziel III van het Vocaal Theologe Ensemble o.l.v. Hanna Rijken, een uitgave van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) en de BV Liedboek die later dit jaar beschikbaar zal zijn. De tracks zijn eveneens te vinden op het YouTube-kanaal ‘Lied van de Week’ van de PThU.
Korte toelichtingen bij de verschillende liederen van ds. Pieter Endedijk, zoals ook per zondag opgenomen in De Eerste Dag, zijn ontleend aan de website van de Interkerkelijke Stichting voor het Kerklied (ISK), www.kerklied.net. De korte tracks waarnaar verwezen wordt, zijn ontleend aan opnamen voor de dubbel-cd Met hart en ziel III van het Vocaal Theologe Ensemble o.l.v. Hanna Rijken, een uitgave van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) en de BV Liedboek die later dit jaar beschikbaar zal zijn. De tracks zijn eveneens te vinden op het YouTube-kanaal ‘Lied van de Week’ van de PThU.
4 september 2015
Liedboek van nu
Dat het Liedboek een middel kan zijn om zingend bij de actualiteit aan te sluiten, werd deze week pijnlijk duidelijk. De indringende beelden van vluchtelingen schreeuwden al om onze aandacht. Het trieste beeld van het kindje zette velen echt in beweging. De kerk was al bewogen, en in de kerk en daarbuiten kan iedere gelovige dat ook zingen. De smeekbede om ontferming met de nood van de wereld is van alle tijden. Toch is het bijzonder om daar hoogst actuele nieuwe liederen bij te vinden.
Er staan twee zeer treffende liederen in het Liedboek:
Lied 997: "...en vele duizenden, ontheemd, gevlucht uit eigen land"
Dit lied is in deze dagen bijzonder geschikt om te zingen als een kyriëlied.
Lied 745: "Uit de schemer van de tijden"
Weliswaar is dit het lied over Sint Nicolaas, maar kijk eens naar strofe 2 en 4. Zo raak verwoordend wat het gevoel van velen is....
2. Voor het kind dat niet kan spelen
en geen veilig huis meer kent;
dat geen kans krijgt om te leren,
uitgebuit wordt en miskend;
dat geweld gewoon gaat vinden
en gepantserd verder leeft...
God, behoud al deze kinderen,
dat uw aarde toekomst heeft.
1 juni 2015
Lieteboek weer leverbaar
De discussie over de vertaling is tot een oplossing gekomen. Die discussie zorgde ervoor dat het Friese Lieteboek direct na de verschijning nog even niet verkocht kon worden. Inmiddels is het erratum bij het Lieteboek gedrukt en wel
binnen. Het betreft twee liederen van Jan Marten de Vries. Lied 396 en lied
822. De aanpassingen passen allemaal op 1 zijde van een inlegvel dat ingelegd wordt/kan
worden in het Lieteboek. Het inlegvel zal toegevoegd worden aan de
exemplaren in voorraad. Wie reeds een Lieteboek heeft kan gratis een erratum
aanvragen en toegezonden krijgen (mail uw adresgegevens naar info@liedboek.nl). De blokkade is dus nu voorbij. Er kan weer volop gezongen worden!
27 februari 2015
Titellijst cd's Met hart en ziel
Welke titels staan er precies op de cd's die het Vocaal Theologen Ensemble maakte?
Die vraag komt regelmatig langs. Daarom nu maar eens een net lijstje met alles bij elkaar.
Met hart en ziel I (2013) - Vocaal Theologen Ensemble o.l.v. Hanna Rijken
CD1
01 Heel de aarde jubelt en juicht (67a)
02 Mijn God, mijn herder, zorgt voor mij (23c)
03 Loof alle volken, loof de Heer (117)
04 Water, water van de doop (358)
05 Een schoot van ontferming (158b)
06 Laudate omnes gentes (117d)
07 Waar de mensen dwalen in het donker (286)
08 Kyrie eleison (301k)
09 Wie kent de eenvoud van het breken (392)
10 Gezegend zijt Gij (229)
11 Vervuld van uw zegen (425)
12 Wij wachten op de koning (461)
13 Houd mij in leven (368d)
14 Hij onthaalde ons aan tafel (567)
15 Halleluja (117b)
16 Alle volken, huldig de Heer (117c)
17 Geweldige, gedreven wind (679)
18 Wijs mij niet af (787)
19 Luister naar de wind (936)
20 De zon daalt in de zee (253)
21 Hoe ik ook ben (928)
22 Gij hebt, o God, dit broze bestaan gewild (920)
23 Gij boden rond Gods troon (725)
CD2
01 Zie de zon, zie de maan (8b)
02 Gij volken, loof uw God en Heer (117a)
03 Toen wij zaten langs het water (137a)
04 Hoe lang vergeet U mij, o God (13a)
05 O Heer die onze Vader zijt (836)
06 Geprezen zij God (150a)
07 Met niets van niets (602)
08 Loof de Heer (227)
09 Zeshonderd jaar is Noach oud (163b)
10 All night, all day (249)
11 Wees Gij mijn toevlucht (263)
12 Kom, Schepper, Geest daal tot ons neer (360)
13 Gelukkig de armen van geest (989)
14 U komt de lof toe (339a)
15 Ik heb verstaan, Heer, wat Gij hebt gezegd (156)
16 Onze Vader (369b)
17 Ga met God en Hij zal met je zijn (416)
18 Rots waaruit het leven welt (911)
19 Wees gezegend (canon) (814)
Met hart en ziel II (2014) - Vocaal Theologen Ensemble en Buitenschoolse Koorschool Utrecht o.l.v. Hanna Rijken.
CD1 Advent en Kerst
01 Kom tot ons, de wereld wacht (433)
02 Hopen en uitzien naar het licht (463)
03 De engel Gabriël komt aangesneld (443)
04 Dauw hemel, wolken regen heil (368b)
05 Zal er ooit een dag van vrede (462)
06 Heer, ontferm u (301f)
07 Doe ons, Heer, uw genade aanschouwen (85b)
08 O wijsheid, daal als vruchtbare taal (466)
09 In de nacht gekomen (505)
10 Komt allen tezamen (477)
11 Kind ons geboren (491)
12 Gloria in exelsis (308a)
13 Wij staan aan een kribbe (503)
14 Stille nacht, heilige nacht (483)
15 Ik wandel in gedachten (480)
16 Midden in de winternacht (486)
17 Zeg eens, herder, waar kom jij vandaan? (485)
18 Kyrie- en Gloriahymne (299e)
19 Een engel heeft de toon gezet (504)
20 Alle einden der aarde aanschouwen het heil (98d)
21 Halleluja voor de kersttijd (338h)
22 Nu gaat de hemel open (499)
23 Go, tell it on the mountain (484)
24 Hoor, de engelen zinge de eer (481)
CD2 Veertigdagentijd en Pasen
01 Alles wat over ons geschreven is (536)
02 God, herschep mijn hart (51a)
03 Create in me a clean heart (51b)
04 Veertig jaren lopen door het hete zand (541)
05 Het waren tien geboden (540)
06 Jezus, diep in de woestijn (539)
07 Mijn ogen zijn gevestigd (25a)
08 Daar komt een man uit Nazaret (533)
09 Welkom, welkom koning Jezus (554)
10 Stap voor stap gaat door Jeruzalem (553)
11 Jubel, jubel, dochter Sion (879)
12 Ubi caritas (568a)
13 U komt mij, lieve God (852)
14 In stille nacht houdt Hij de wacht (571)
15 Door wat voor grote eenzaamheden (582)
16 O hoofd vol bloed en wonden (576b)
17 O kostbaar kruis, o wonder Gods (578)
18 Is zijn ure nu gekomen (584)
19 Zie de mens die in zijn lijden (586)
20 O lichaam van het woord (589)
21 Groen ontluikt de aarde (625)
22 Licht, onloken aan het donker (600)
23 When Israel was in Egypt's land (168)
24 Licht dat ons aanstoot in de morgen (601)
25 De steppe zal bloeien (608)
26 Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt en gegeven (632)
27 Die de morgen ontbood (296)
28 Christus, gij zijt het licht in ons leven (284)
29 O vlam van Pasen, steek ons aan (637)
30 God van leven en licht (368f)
31 Liefde is licht, opnieuw geboren (636)
32 U zij de glorie (634)
De cd's kosten € 19,95 en zijn te bestellen via Liedboek.nl en via de boekhandel.
Die vraag komt regelmatig langs. Daarom nu maar eens een net lijstje met alles bij elkaar.
Met hart en ziel I (2013) - Vocaal Theologen Ensemble o.l.v. Hanna Rijken
CD1
01 Heel de aarde jubelt en juicht (67a)
02 Mijn God, mijn herder, zorgt voor mij (23c)
03 Loof alle volken, loof de Heer (117)
04 Water, water van de doop (358)
05 Een schoot van ontferming (158b)
06 Laudate omnes gentes (117d)
07 Waar de mensen dwalen in het donker (286)
08 Kyrie eleison (301k)
09 Wie kent de eenvoud van het breken (392)
10 Gezegend zijt Gij (229)
11 Vervuld van uw zegen (425)
12 Wij wachten op de koning (461)
13 Houd mij in leven (368d)
14 Hij onthaalde ons aan tafel (567)
15 Halleluja (117b)
16 Alle volken, huldig de Heer (117c)
17 Geweldige, gedreven wind (679)
18 Wijs mij niet af (787)
19 Luister naar de wind (936)
20 De zon daalt in de zee (253)
21 Hoe ik ook ben (928)
22 Gij hebt, o God, dit broze bestaan gewild (920)
23 Gij boden rond Gods troon (725)
CD2
01 Zie de zon, zie de maan (8b)
02 Gij volken, loof uw God en Heer (117a)
03 Toen wij zaten langs het water (137a)
04 Hoe lang vergeet U mij, o God (13a)
05 O Heer die onze Vader zijt (836)
06 Geprezen zij God (150a)
07 Met niets van niets (602)
08 Loof de Heer (227)
09 Zeshonderd jaar is Noach oud (163b)
10 All night, all day (249)
11 Wees Gij mijn toevlucht (263)
12 Kom, Schepper, Geest daal tot ons neer (360)
13 Gelukkig de armen van geest (989)
14 U komt de lof toe (339a)
15 Ik heb verstaan, Heer, wat Gij hebt gezegd (156)
16 Onze Vader (369b)
17 Ga met God en Hij zal met je zijn (416)
18 Rots waaruit het leven welt (911)
19 Wees gezegend (canon) (814)
Met hart en ziel II (2014) - Vocaal Theologen Ensemble en Buitenschoolse Koorschool Utrecht o.l.v. Hanna Rijken.
CD1 Advent en Kerst
01 Kom tot ons, de wereld wacht (433)
02 Hopen en uitzien naar het licht (463)
03 De engel Gabriël komt aangesneld (443)
04 Dauw hemel, wolken regen heil (368b)
05 Zal er ooit een dag van vrede (462)
06 Heer, ontferm u (301f)
07 Doe ons, Heer, uw genade aanschouwen (85b)
08 O wijsheid, daal als vruchtbare taal (466)
09 In de nacht gekomen (505)
10 Komt allen tezamen (477)
11 Kind ons geboren (491)
12 Gloria in exelsis (308a)
13 Wij staan aan een kribbe (503)
14 Stille nacht, heilige nacht (483)
15 Ik wandel in gedachten (480)
16 Midden in de winternacht (486)
17 Zeg eens, herder, waar kom jij vandaan? (485)
18 Kyrie- en Gloriahymne (299e)
19 Een engel heeft de toon gezet (504)
20 Alle einden der aarde aanschouwen het heil (98d)
21 Halleluja voor de kersttijd (338h)
22 Nu gaat de hemel open (499)
23 Go, tell it on the mountain (484)
24 Hoor, de engelen zinge de eer (481)
CD2 Veertigdagentijd en Pasen
01 Alles wat over ons geschreven is (536)
02 God, herschep mijn hart (51a)
03 Create in me a clean heart (51b)
04 Veertig jaren lopen door het hete zand (541)
05 Het waren tien geboden (540)
06 Jezus, diep in de woestijn (539)
07 Mijn ogen zijn gevestigd (25a)
08 Daar komt een man uit Nazaret (533)
09 Welkom, welkom koning Jezus (554)
10 Stap voor stap gaat door Jeruzalem (553)
11 Jubel, jubel, dochter Sion (879)
12 Ubi caritas (568a)
13 U komt mij, lieve God (852)
14 In stille nacht houdt Hij de wacht (571)
15 Door wat voor grote eenzaamheden (582)
16 O hoofd vol bloed en wonden (576b)
17 O kostbaar kruis, o wonder Gods (578)
18 Is zijn ure nu gekomen (584)
19 Zie de mens die in zijn lijden (586)
20 O lichaam van het woord (589)
21 Groen ontluikt de aarde (625)
22 Licht, onloken aan het donker (600)
23 When Israel was in Egypt's land (168)
24 Licht dat ons aanstoot in de morgen (601)
25 De steppe zal bloeien (608)
26 Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt en gegeven (632)
27 Die de morgen ontbood (296)
28 Christus, gij zijt het licht in ons leven (284)
29 O vlam van Pasen, steek ons aan (637)
30 God van leven en licht (368f)
31 Liefde is licht, opnieuw geboren (636)
32 U zij de glorie (634)
De cd's kosten € 19,95 en zijn te bestellen via Liedboek.nl en via de boekhandel.
20 februari 2015
Lieteboek - Sjonge en bidde thús en yn tsjerke
Op 18 april verschijnt de Friese editie van het Liedboek: "Lieteboek - Sjonge en bidde thús en yn tsjerke".
Krapoan twa jier nei it útkommen fan it nije lieteboek foar acht protestantske tsjerkegenoatskippen yn Nederlân en België kin dêr de Fryske edysje fan oanbean wurde. Sneon 18 april sil yn de Grutte Tsjerke fan Ljouwert de feestlike presintaasje wêze fan Lieteboek, sjonge en bidde thús en yn tsjerke.
Al foardat de ynhâld fan it Nederlânsktalige lieteboek definityf fêststeld wie, wiene sa’n fyftjin frijwilligers, op útnûging fan de Yntertsjerklike Kommisje foar de Fryske Earetsjinst, al mei de Fryske oersetting úteinset. De koördinaasje wie yn hannen fan in redaksje besteande út Jan Breimer, Bob Pruiksma en Cor Waringa. De oersettingen waarden ek nochris kritysk besjoen troch saakkundigen, oanwiisd troch de dielnimmende tsjerken, en troch kollega-oersetters. Nei it ferwurkjen fan de ynkommen opmerkingen en suggestjes stelde de redaksje de oersettingen definityf fêst. De lieten dy’t oernommen wurde koene út it Lieteboek foar de Tsjerken (1977) en út oare Fryske bondels, waarden ek hifke en as dat nedich wie oanpast of op ’e nij oerset. It is slagge om yn minder as fiif jier de Fryske edysje ta stân te bringen.
Troch de finansjele help fan fûnsen kin it boek strak foar deselde priis oanbean wurde as de Nederlânsktalige edysje. Foar alle tsjerkegebouwen fan de dielnimmende tsjerken yn Fryslân sil in eksimplaar fergees beskikber steld wurde.
By de feestlike presintaasje sil fansels omraak songen wurde. Dêr sille ek oare as de bewende sangfoarmen oan bar komme, want in grut ferskaat yn oanbod is in skaaimerk fan dit lieteboek.
Nei it offisjele part fan de middei, dy’t om 15.00 oere begjint, is der gelegenheid om nei te praten en in eksimplaar fan it Lieteboek oan te tugen.In wike letter sil yn Culemborg ek sa’n presintaasje holden wurde foar Friezen en oare belangstellenden om utens.
(Bron: It Nijs)
Je kunt het Lieteboek nu al bestellen.
Krapoan twa jier nei it útkommen fan it nije lieteboek foar acht protestantske tsjerkegenoatskippen yn Nederlân en België kin dêr de Fryske edysje fan oanbean wurde. Sneon 18 april sil yn de Grutte Tsjerke fan Ljouwert de feestlike presintaasje wêze fan Lieteboek, sjonge en bidde thús en yn tsjerke.
Al foardat de ynhâld fan it Nederlânsktalige lieteboek definityf fêststeld wie, wiene sa’n fyftjin frijwilligers, op útnûging fan de Yntertsjerklike Kommisje foar de Fryske Earetsjinst, al mei de Fryske oersetting úteinset. De koördinaasje wie yn hannen fan in redaksje besteande út Jan Breimer, Bob Pruiksma en Cor Waringa. De oersettingen waarden ek nochris kritysk besjoen troch saakkundigen, oanwiisd troch de dielnimmende tsjerken, en troch kollega-oersetters. Nei it ferwurkjen fan de ynkommen opmerkingen en suggestjes stelde de redaksje de oersettingen definityf fêst. De lieten dy’t oernommen wurde koene út it Lieteboek foar de Tsjerken (1977) en út oare Fryske bondels, waarden ek hifke en as dat nedich wie oanpast of op ’e nij oerset. It is slagge om yn minder as fiif jier de Fryske edysje ta stân te bringen.
Troch de finansjele help fan fûnsen kin it boek strak foar deselde priis oanbean wurde as de Nederlânsktalige edysje. Foar alle tsjerkegebouwen fan de dielnimmende tsjerken yn Fryslân sil in eksimplaar fergees beskikber steld wurde.
By de feestlike presintaasje sil fansels omraak songen wurde. Dêr sille ek oare as de bewende sangfoarmen oan bar komme, want in grut ferskaat yn oanbod is in skaaimerk fan dit lieteboek.
Nei it offisjele part fan de middei, dy’t om 15.00 oere begjint, is der gelegenheid om nei te praten en in eksimplaar fan it Lieteboek oan te tugen.
(Bron: It Nijs)
Je kunt het Lieteboek nu al bestellen.
5 december 2014
Presentatie CD 'Met hart en ziel II'
Onder auspiciën van de Protestantse
Theologische Universiteit en de BV Liedboek presenteert het Vocaal Theologen Ensemble onder leiding van Hanna Rijken een
tweede dubbel-cd met liederen uit Liedboek. Zingen en bidden in huis en kerk. Op deze cd's zingen ook de kinderen van de Buitenschoolse Koorschool Utrecht mee.
De nieuwe uitgave 'Met hart en ziel II' bevat 57 liederen voor advent,
Kerst, de veertigdagentijd en Pasen.
De cd wordt op zaterdag 20 december gepresenteerd en is
verkrijgbaar na afloop van een feestelijk middagconcert waar liederen
voor kerst en advent zullen klinken.
- 14.30-15.30 uur, Lutherse Kerk, Hamburgerstraat 9, Utrecht
- Toegang: gratis
Deze dubbel-cd is deze te bestellen via www.liedboek.nl en verkrijgbaar bij de betere boekhandel. Prijs: € 19,95.
Ook de eerste dubbel-cd uit 2013 is daar weer verkrijgbaar.
Ook de eerste dubbel-cd uit 2013 is daar weer verkrijgbaar.
4 december 2014
Wat zijn leisen?
Een leuke vraag op Twitter naar aanleiding van de tekst van lied 476, vers 2:
Het antwoord staat eigenlijk al in het lied in de laatste regel van elk vers: Kyrieleis.
Een 'leis' (afkomstig van het Griekse woord Kyrie eleison 'Heer ontferm U') is een middeleeuws kerklied gezongen in de landstaal, dat eindigt op Kyrieleis.
Leisen ontstonden in de 11e eeuw als korte antwoorden op bepaalde gezangen in de Latijnse mis (sequenzen). Ze bestonden vaak uit slechts één strofe. Ze werden vooral gezongen op feestdagen in het kerkelijk jaar, onder andere in processies. Leisen zijn een vroege uiting van volksvroomheid. Martin Luther heeft verschillende leisen verder uitgewerkt tot koralen. Daarom worden ze ook wel gezien als de wegbereiders voor de latere evangelisch-lutherse kerkliederen.
Wie kan me zeggen wat 'Christe Kyrieleison, laat ons zingen blij, daarmeed’ ook onze leisen beginnen vrij' betekent?'
Het antwoord staat eigenlijk al in het lied in de laatste regel van elk vers: Kyrieleis.
Een 'leis' (afkomstig van het Griekse woord Kyrie eleison 'Heer ontferm U') is een middeleeuws kerklied gezongen in de landstaal, dat eindigt op Kyrieleis.
Leisen ontstonden in de 11e eeuw als korte antwoorden op bepaalde gezangen in de Latijnse mis (sequenzen). Ze bestonden vaak uit slechts één strofe. Ze werden vooral gezongen op feestdagen in het kerkelijk jaar, onder andere in processies. Leisen zijn een vroege uiting van volksvroomheid. Martin Luther heeft verschillende leisen verder uitgewerkt tot koralen. Daarom worden ze ook wel gezien als de wegbereiders voor de latere evangelisch-lutherse kerkliederen.
24 oktober 2014
Nieuwe dubbel-cd in de maak 'Met hart en ziel 2'
Op 20 en 22 oktober 2014 zijn de zangers van het Vocaal Theologen Ensemble onder leiding van Hanna Rijken opnieuw aan de slag gegaan met de opnames voor een nieuwe dubbel-cd: 'Met hart en ziel 2'.
Twee dagen keihard werken, opperste concentratie bewaren, maar ook veel plezier beleven en genieten van de mooiste nieuwe liederen. Op deze nieuwe cd's komen vooral de nieuwe liederen voor Advent, Kerst, Veertigdagentijd en Pasen. Ook de kinderen van de Buitenschoolse Koorschool Utrecht hebben meegezongen bij de geselecteerde kinderliederen. Het belooft een prachtige dubbel-cd te worden.
Er wordt nu hard gewerkt aan de afwerking en productie van de cd. Maar het is de bedoeling dat 'Met hart en ziel 2' nog voor Sinterklaas in de winkel ligt.
De eerste dubbel-cd 'Met hart en ziel' is uiteraard ook nog verkrijgbaar.
Over de eerste dubbel-cd: meer informatie en links naar radiouitzending en Youtube-fragmenten.
(Foto: Dick Vos)
13 oktober 2014
Verbeterde registers bij het Liedboek
Eind 2013 publiceerde Ronald van Drunen een prachtig stuk werk: registers bij het nieuwe Liedboek Zingen en bidden in huis en kerk. Een overzicht waar hij heel veel kerkmusici en andere liedboek-gebruikers een groot plezier mee heeft gedaan. Maar zijn noeste arbeid hield daarbij niet op. In het streven om zijn eigen bibliotheek optimaal te
ordenen is hij weer verder gegaan, ook met het plan om dat weer met anderen te delen. Het resultaat is de herziene versie van de ‘Registers voor kerkmusici bij Liedboek’.
Downloaden nieuwe versie:
Registers voor kerkmusici bij Liedboek, herziening herfst 2014
Deze publicatie is een herziening en uitbreiding van de registers die met kerst 2013 is gepubliceerd. Geschikt om te printen, te perforeren in een map van de begeleidingsbundel te worden bewaard. Of om zelf in te binden tot een afzonderlijk boekje.
Naast aanvullingen en correcties zijn de belangrijkste wijzigingen:
– Uitbreiding van de Nederlandse, Duitse, Franse, Engelse en Latijnse registers
– Herziening van het register ‘Liederen voor kinderen’
– Uitbreiding van het register ‘Verwijzingen naar andere liedbundels’, met o.a.: Zingt Jubilate (B), Gotteslob (D), Evangelisch-reformiertes Gesangbuch (CH), Church Hymnary 4th ed. (GB), New English Praise (GB), Op Toonhoogte, Colours of Grace, Abdijboek, Liturgische gezangen, Wisselende gezangen, Cantatorium en diverse andere bundels
– Overzicht van bundels met begeleidingen, voorspelen, intonaties en koorzettingen
– Paginanummering aangepast, zodat toekomstige wijzigingen/aanvullingen eenvoudig kunnen worden toegevoegd
Dit document is vrij beschikbaar en kan kosteloos worden gekopieerd, gepubliceerd en verspreid op voorwaarde van bronvermelding.
Een naslagwerk als dit kan nooit volledig en foutloos zijn, daarom vraagt de samensteller de gebruikers om hun correcties, opmerkingen of aanvullingen te sturen naar: Ronald van Drunen.
Downloaden nieuwe versie:
Registers voor kerkmusici bij Liedboek, herziening herfst 2014
Deze publicatie is een herziening en uitbreiding van de registers die met kerst 2013 is gepubliceerd. Geschikt om te printen, te perforeren in een map van de begeleidingsbundel te worden bewaard. Of om zelf in te binden tot een afzonderlijk boekje.
Naast aanvullingen en correcties zijn de belangrijkste wijzigingen:
– Uitbreiding van de Nederlandse, Duitse, Franse, Engelse en Latijnse registers
– Herziening van het register ‘Liederen voor kinderen’
– Uitbreiding van het register ‘Verwijzingen naar andere liedbundels’, met o.a.: Zingt Jubilate (B), Gotteslob (D), Evangelisch-reformiertes Gesangbuch (CH), Church Hymnary 4th ed. (GB), New English Praise (GB), Op Toonhoogte, Colours of Grace, Abdijboek, Liturgische gezangen, Wisselende gezangen, Cantatorium en diverse andere bundels
– Overzicht van bundels met begeleidingen, voorspelen, intonaties en koorzettingen
– Paginanummering aangepast, zodat toekomstige wijzigingen/aanvullingen eenvoudig kunnen worden toegevoegd
Dit document is vrij beschikbaar en kan kosteloos worden gekopieerd, gepubliceerd en verspreid op voorwaarde van bronvermelding.
Een naslagwerk als dit kan nooit volledig en foutloos zijn, daarom vraagt de samensteller de gebruikers om hun correcties, opmerkingen of aanvullingen te sturen naar: Ronald van Drunen.
4 juli 2014
Zomerzangmiddag Kinder- en jeugdliederen
Zomerzangmiddag Kinder- en jeugdliederen in het nieuwe Liedboek met de Buitenschoolse Koorschool Utrecht.
Op woensdagmiddag 16 juli vindt een zomerzangmiddag plaats in de oud-katholieke Ste.-Gertrudiskathedraal in Utrecht. De opleidingsklassen van de Buitenschoolse Koorschool Utrecht zingen onder leiding van Hanna Rijken een programma met kinder- en jeugdliederen uit het nieuwe Liedboek. Deze liederen zijn niet in een aparte rubriek ondergebracht, maar staan verspreid door het hele Liedboek. U hoort bijvoorbeeld liederen uit de rubrieken ‘Psalmen’ en ‘Bijbelse vertelliederen’, maar ook liederen die geschikt zijn om thuis, aan tafel of voor het slapengaan, te zingen. Luisteraars worden uitgenodigd om af en toe zelf mee te zingen. De begeleiding is in handen van Sebastiaan ’t Hart. De zangmiddag maakt deel uit van het programma van de Summerschool Liturgy & Church Music: The New Dutch Hymnal. De voertaal is Nederlands. Van harte welkom!
Plaats: Oud-katholieke Ste.-Gertrudiskathedraal, Willemsplantsoen 2, Utrecht
Datum: woensdag 16 juli
Tijd: 14:00-16:00 uur
Toegang is vrij; collecte bij de uitgang.
Op woensdagmiddag 16 juli vindt een zomerzangmiddag plaats in de oud-katholieke Ste.-Gertrudiskathedraal in Utrecht. De opleidingsklassen van de Buitenschoolse Koorschool Utrecht zingen onder leiding van Hanna Rijken een programma met kinder- en jeugdliederen uit het nieuwe Liedboek. Deze liederen zijn niet in een aparte rubriek ondergebracht, maar staan verspreid door het hele Liedboek. U hoort bijvoorbeeld liederen uit de rubrieken ‘Psalmen’ en ‘Bijbelse vertelliederen’, maar ook liederen die geschikt zijn om thuis, aan tafel of voor het slapengaan, te zingen. Luisteraars worden uitgenodigd om af en toe zelf mee te zingen. De begeleiding is in handen van Sebastiaan ’t Hart. De zangmiddag maakt deel uit van het programma van de Summerschool Liturgy & Church Music: The New Dutch Hymnal. De voertaal is Nederlands. Van harte welkom!
Plaats: Oud-katholieke Ste.-Gertrudiskathedraal, Willemsplantsoen 2, Utrecht
Datum: woensdag 16 juli
Tijd: 14:00-16:00 uur
Toegang is vrij; collecte bij de uitgang.
2 mei 2014
Cadeau van de ISK
Komende weken (medio mei 2014) ontvangen alle predikanten van de kerken die zijn aangesloten bij de Interkerkelijke Stichting voor het Kerklied (ISK) een leuk en leerzaam pakketje in hun brievenbus!
Een cadeau van de ISK om nog beter wegwijs te raken in het Liedboek. Het is geadresseerd aan de predikanten, maar natuurlijk vooral bedoeld om mee aan de slag te gaan met gemeenteleden.
In het pakketje zitten:
In het boekje worden veel liednummers als voorbeeld genoemd. Via een reeks voetnoten ontstaat een nog completer beeld. Die noten zijn echter niet in het boekje opgenomen maar hier als download beschikbaar.
Een prachtig gebaar van de ISK, waarmee gemeenten zeker geholpen zullen zijn om nog beter vertrouwd te raken met het Liedboek.
We wensen predikanten en gemeenten heel veel plezier met deze materialen!
Een cadeau van de ISK om nog beter wegwijs te raken in het Liedboek. Het is geadresseerd aan de predikanten, maar natuurlijk vooral bedoeld om mee aan de slag te gaan met gemeenteleden.
In het pakketje zitten:
- Een nieuw Werkboekje voor de eredienst: "Een nieuw lied, handreiking bij Liedboek. Zingen en bidden in huis en kerk.", geschreven door Klaas Holwerda.
- De dubbel-cd "Met hart en ziel", waarop het Vocaal Theologen Ensemble o.l.v. Hanna Rijken liederen uit het Liedboek zingt.
In het boekje worden veel liednummers als voorbeeld genoemd. Via een reeks voetnoten ontstaat een nog completer beeld. Die noten zijn echter niet in het boekje opgenomen maar hier als download beschikbaar.
Een prachtig gebaar van de ISK, waarmee gemeenten zeker geholpen zullen zijn om nog beter vertrouwd te raken met het Liedboek.
We wensen predikanten en gemeenten heel veel plezier met deze materialen!
30 april 2014
Lijst van errata in het Liedboek
We zijn bijna een jaar verder sinds het verschijnen van de eerste druk van het Liedboek. Inmiddels is ook de vierde druk al weer een poosje op de markt. En in zo'n complex product als een liedbundel zijn inmiddels diverse fouten verbeterd. Maar ja, als klant van het eerste uur zit je nog wel met die eerste of tweede druk met fouten.Daarom presenteren we nu maar eens een uitbreide lijst met de wijzigingen in de papieren edities.
De lijst geeft een overzicht van het lied, de fout en in welke druk deze is opgelost. Het gaat in deze lijst om zaken die gevolgen hebben voor de praktijk van het zingen en bidden (en dus niet om de kleinere aanpassingen zoals een komma en wel of geen hoofdletter, voetteksten en copyrights die zijn doorgevoerd).
Je kunt de lijst als Excelbestand hier downloaden.
Je kunt de lijst hier als PDF downloaden.
25 maart 2014
Doorgevoerde correcties in Liedboek Online
Zojuist kregen we bericht van de helpdesk dat er weer een hele reeks correcties is doorgevoerd in Liedboek Online. In de duizenden bestanden van alle coupletten komen in het gebruik helaas onvolkomenheden aan het licht. Maar daarvan is nu, door de meldingen van gebruikers, weer een heleboel gerepareerd.
Van onderstaande liederen zijn de downloads nu voorzien van
alle correcties (soms ook taalcorrecties of notenschrift, ook uit papieren
liedboek):
4, 9a, 16a
139a, 139c
210, 234, 299j
139a, 139c
210, 234, 299j
300c, 320, 351
403a, 404e, 408b, 445, 458, 466, 477, 487, 494, 496
511, 521, 538, 549, 563
645
799
862a, 885
902, 905, 931, 959b
Alle melders van de fouten willen we graag hartelijk bedanken!
Alle melders van de fouten willen we graag hartelijk bedanken!
27 februari 2014
Aanpassing tarieven Liedboek Online
BV Liedboek past de tarieven Liedboek Online fors aan.
Met ingang van 1 maart 2014 past BV Liedboek de prijsstelling van Liedboek Online fors aan. Liedboek Online is de database waarin alle liederen uit Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk zijn opgenomen voor verwerking in beamerpresentaties of liturgieën.
Een complex van factoren is aanleiding tot deze herziening. Er zijn gesprekken gevoerd met de Protestantse Kerk naar aanleiding van reacties van gemeenten. In het rapport Deputaten Kerkmuziek en Liturgie van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt over o.a. Liedboek 2013 wordt een opmerking gemaakt over het tarief. Daarnaast is er een voortgaande discussie in de media over auteursrechten en licentieprijzen die BV Liedboek uiterst serieus neemt. Ook geldt dat in de praktijk het gecombineerde gebruik van boek en Liedboek Online veel vaker voorkomt dan vooraf werd verwacht.
De nieuwe tarieven betekenen een halvering van de licentiekosten. De wijziging geldt met terugwerkende kracht. Dat betekent dat de gemeenten die al een jaarlicentie hebben afgenomen reeds voor twee jaar hebben betaald en pas in het derde jaar weer een factuur ontvangen.
Vanuit de praktijk zijn ook nieuwe wensen naar voren gekomen, waarop antwoorden mogelijk zijn gemaakt.
- Deelgebruik is mogelijk. De variant van Liedboek raadplegen wordt uitgebreid met de mogelijkheid van 60 downloads per jaar. Uitsluitend raadplegen vervalt als abonneevorm.
- In sommige gemeenten wenst men zelf de sheets voor presentatie te maken op basis van eigen zetwerk en opmaak. Zij hebben geen behoefte aan de mogelijkheden die Liedboek Online biedt, wel aan de inhoud van het Liedboek. Onder een aantal voorwaarden willen wij hier medewerking aan geven. Deze gemeenten dienen wel te voldoen aan de eisen van het auteursrecht. Aan deze voorwaarde wordt voldaan door een licentie af te sluiten bij Liedboek Online.
- Overleg met andere partijen die zich bezighouden met rechtenbeheer is geïnitieerd en wordt voortgezet als het gaat om vereenvoudiging van regelingen.
BV Liedboek, 27 februari 2014
Nieuwe tarieven:
De spelregels op een rijtje:
- Database inhoud is uitsluitend te gebruiken binnen eigen wijkgemeente voor beameren en liturgie. Overname op internet, website, kerkbode enz is binnen dit abonnement niet voorzien. Indien wel gewenst, kunt u daartoe het recht aanvragen.
- Indien men liever de sheets voor projectie of liturgie zelf samenstelt kan dan onder de volgende voorwaarden:
- Vergoeding volgens bovenstaand model
- Geen gebruik bestaand zetwerk (niet scannen, niet kopiëren)
- Niet verhandelbaar en niet verspreidbaar aan derden
- Registratie door aanmelding bij Liedboek Online
Zoetermeer, 27 februari 2014
30 december 2013
Over wensen, mogelijkheden en dromen
De opiniemakers op twitter, linked in, blogs en in de kranten uitten afgelopen dagen hun kritiek op het product Liedboek Online. Natuurlijk komt het voor dat een product dat nog maar kort op de markt is, nog niet volmaakt is. Bovendien is het bedoeld voor een zeer gevarieerde groep gebruikers en evenzovele gebruikssituaties. Er zal dus echt nog wel wat te wensen zijn. Daar staan we dan ook graag voor open. Gelukkig weten we ook dat er al veel gebruikers een goede start hebben gemaakt met het pakket. Ook zij laten ons weten welke wensen er leven voor verbetering en uitbreiding van het pakket met nieuwe slimme opties. Er is vlak voor kerst een inventarisatie van de wensen gemaakt uit alle vragen die bij de helpdesk van BV Liedboek zijn binnen gekomen. Daaruit is een prioriteitenlijst samengesteld en een ontwikkelplan (wat komt in welke versie). Meer nieuws hierover volgt in januari.
De actuele discussie op de sociale media richt zich ook op het licentiemodel. (Over de hoogte van het licentiebedrag zijn de meningen divers, maar daarover schreven we al eerder een blogpost.)
Men droomt nu van een constructie waarin meer rechthebbenden zich verenigen en er voor de gebruikers één 'all-you-can-sing'-licentie gecreëerd kan worden. Een interessant idee, waar we zeker over gaan nadenken. Begin januari gaan we bovendien een aantal opiniemakers uitnodigen voor een inhoudelijk gesprek, om hun wensen omtrent Liedboek Online goed door te nemen. Let wel: over de haalbaarheid van de licentiedroom is op dit moment nog helemaal niets met zekerheid te melden, want dit vergt afstemming tussen veel partijen en belangen. Weet wel dat we deze wens uiterst serieus nemen.
De actuele discussie op de sociale media richt zich ook op het licentiemodel. (Over de hoogte van het licentiebedrag zijn de meningen divers, maar daarover schreven we al eerder een blogpost.)
Men droomt nu van een constructie waarin meer rechthebbenden zich verenigen en er voor de gebruikers één 'all-you-can-sing'-licentie gecreëerd kan worden. Een interessant idee, waar we zeker over gaan nadenken. Begin januari gaan we bovendien een aantal opiniemakers uitnodigen voor een inhoudelijk gesprek, om hun wensen omtrent Liedboek Online goed door te nemen. Let wel: over de haalbaarheid van de licentiedroom is op dit moment nog helemaal niets met zekerheid te melden, want dit vergt afstemming tussen veel partijen en belangen. Weet wel dat we deze wens uiterst serieus nemen.
2 december 2013
Wegwijs in het Ordinarium
Leestip! Voor de zon- en
feestdagen bevat het Liedboek een grote collectie vaste liturgische
gezangen in allerlei soorten. Die beginnen bij lied 270. Dit is een eenvoudig gemeente-ordinarium, waarbij geen koor of voorzanger noodzakelijk is. Het is een toonzetting van de vaste liturgische gezangen volgens de Lutherse traditie.
Op de pagina daarvoor (p. 594) staan nog een paar hele nuttige aanwijzingen. Er is door de redactie namelijk gekozen voor het maken van subrubrieken (alle kyrie's, gloria's, etc. bij elkaar). In het overzicht staan de verwijzingen naar de bij elkaar horende delen van het ordinarium netjes bij elkaar genoemd. Bijv. het ordinarium van Frits Mehrtens (299a, 339a, 404a en 408a), Ignace de Sutter , de zogeheten 'Vogelmis' van Willem Vogel (299d, 339c, 402a, 404d en 408d). Handig om eens even te bestuderen!
Op de pagina daarvoor (p. 594) staan nog een paar hele nuttige aanwijzingen. Er is door de redactie namelijk gekozen voor het maken van subrubrieken (alle kyrie's, gloria's, etc. bij elkaar). In het overzicht staan de verwijzingen naar de bij elkaar horende delen van het ordinarium netjes bij elkaar genoemd. Bijv. het ordinarium van Frits Mehrtens (299a, 339a, 404a en 408a), Ignace de Sutter , de zogeheten 'Vogelmis' van Willem Vogel (299d, 339c, 402a, 404d en 408d). Handig om eens even te bestuderen!
22 november 2013
Voor de prijs van één kopje koffie
Zomaar eens een paar rekensommetjes. Wat kost een kopje koffie? De prijzen verschillen, maar tussen de € 1,80 en € 3,00 kunt u in de horeca één kopje koffie nuttigen.
Voor datzelfde bedrag kunt u gemeenteleden in de kerkdienst een heel jaar netjes bedienen met melodieën en liedteksten, correct gepresenteerd op de beamer of in een liturgieboekje. Voor de prijs van één kopje koffie. Zouden de gemeenteleden dat niet over hebben voor een legale werkwijze van de gemeente?
Natuurlijk keek iedereen even verschrikt naar de prijslijst van de licenties op Liedboek Online. Maar komt dat niet vooral, doordat er jarenlang geen gewoonte van is gemaakt om te betalen voor dat wat geld kost om te produceren?
"Ja maar, die kleine gemeenten kunnen dat niet betalen."
Even een rekensom. Een echt kleine gemeente van zo'n 49 kerkgangers (dus niet: gemeenteleden) per zondag betaalt € 125,00 per jaar. Dat is € 2,40 per week, of € 0,05 per kerkganger. Als elke kerkganger € 2,60 per jaar betaalt aan de kerk voor deze voorziening zijn de kosten gedekt. Dat is de prijs van één kopje koffie. Zou dat teveel gevraagd zijn?
"Ja maar, € 990,00 is heel veel geld."
Natuurlijk is dat veel geld, maar dat geldt dan ook alleen voor een echt grote gemeente. En het uitgangspunt was juist een vorm van solidariteit waarbij elke gemeente naar draagkracht betaalt voor de voorzieningen, waar iedereen gebruik van wil maken?
Ook hier het sommetje: de grote gemeente met 500 (of meer) kerkgangers per zondag betaalt € 990,00 per jaar, dus € 19,04 per week. Per kerkganger is dat dus zelfs nog lager: € 0,04 per zondag of € 2,08 per jaar.
Hoe gemakkelijk bestelt u onderweg een kopje koffie? Denkt u dan nog eens even aan het gemak van alle rechten netjes geregeld met het online pakket bij het Liedboek? Voor de prijs van één kopje koffie. O ja, en geniet vooral van uw koffie!
Voor datzelfde bedrag kunt u gemeenteleden in de kerkdienst een heel jaar netjes bedienen met melodieën en liedteksten, correct gepresenteerd op de beamer of in een liturgieboekje. Voor de prijs van één kopje koffie. Zouden de gemeenteleden dat niet over hebben voor een legale werkwijze van de gemeente?
Natuurlijk keek iedereen even verschrikt naar de prijslijst van de licenties op Liedboek Online. Maar komt dat niet vooral, doordat er jarenlang geen gewoonte van is gemaakt om te betalen voor dat wat geld kost om te produceren?
"Ja maar, die kleine gemeenten kunnen dat niet betalen."
Even een rekensom. Een echt kleine gemeente van zo'n 49 kerkgangers (dus niet: gemeenteleden) per zondag betaalt € 125,00 per jaar. Dat is € 2,40 per week, of € 0,05 per kerkganger. Als elke kerkganger € 2,60 per jaar betaalt aan de kerk voor deze voorziening zijn de kosten gedekt. Dat is de prijs van één kopje koffie. Zou dat teveel gevraagd zijn?
"Ja maar, € 990,00 is heel veel geld."
Natuurlijk is dat veel geld, maar dat geldt dan ook alleen voor een echt grote gemeente. En het uitgangspunt was juist een vorm van solidariteit waarbij elke gemeente naar draagkracht betaalt voor de voorzieningen, waar iedereen gebruik van wil maken?
Ook hier het sommetje: de grote gemeente met 500 (of meer) kerkgangers per zondag betaalt € 990,00 per jaar, dus € 19,04 per week. Per kerkganger is dat dus zelfs nog lager: € 0,04 per zondag of € 2,08 per jaar.
Hoe gemakkelijk bestelt u onderweg een kopje koffie? Denkt u dan nog eens even aan het gemak van alle rechten netjes geregeld met het online pakket bij het Liedboek? Voor de prijs van één kopje koffie. O ja, en geniet vooral van uw koffie!
12 november 2013
Doornummering van de liederen
Een verschil tussen het Liedboek voor de Kerken en het nieuwe Liedboek is de nummering van de liederen. In het vorige Liedboek waren de psalmen en gezangen afzonderlijk genummerd. In het nieuwe Liedboek is er een doorlopende nummering. Na lied (Psalm) 150 volgt nu dus 151.
Er zijn mensen die dit jammer vinden. Meestal omdat de titel "Psalm 150" of "Psalm 23" als een eenheid wordt gezien. De titel "lied 150" of "lied 23" heeft net een iets andere sfeer.
Daar moeten we even wat bij uitleggen. Een belangrijke reden hiervoor is namelijk: gastvrijheid.
De doorgewinterde kerkganger weet natuurlijk dat er twee soorten zijn: psalmen en gezangen. De aanduiding op het bord of in de aankondiging is voor de ervaren bezoeker direct duidelijk: psalmen staan voorin, daarna begint de nummering opnieuw. Maar je zult wat minder vertrouwd zijn met die indeling. Je woont als gast een kerkdienst bij, misschien wel voor het eerst. Je probeert snel de weg te vinden in de gebruikte liedbundel, en je vindt psalm 23. Helaas, als men gaat zingen blijk je de verkeerde pagina voor je neus te hebben, want het ging om gezang 23. Dat voelt op zijn minst ongemakkelijk. In ons omringende landen is dat al eerder opgelost: doorlopende nummeringen in de liedbundel. Voor het nieuwe Liedboek is dat principe nu ook gekozen. Een gastvrije bundel dus, waarin je niet per ongeluk kunt verdwalen. Misschien helpt deze gedachte om met meer begrip de nieuwe nummering aan te voelen.
Overigens is lied 1 t/m 150 gereserveerd voor alle psalmen. En in die volledigheid is ons Liedboek wereldwijd wel weer behoorlijk uniek.
Er zijn mensen die dit jammer vinden. Meestal omdat de titel "Psalm 150" of "Psalm 23" als een eenheid wordt gezien. De titel "lied 150" of "lied 23" heeft net een iets andere sfeer.
Daar moeten we even wat bij uitleggen. Een belangrijke reden hiervoor is namelijk: gastvrijheid.
De doorgewinterde kerkganger weet natuurlijk dat er twee soorten zijn: psalmen en gezangen. De aanduiding op het bord of in de aankondiging is voor de ervaren bezoeker direct duidelijk: psalmen staan voorin, daarna begint de nummering opnieuw. Maar je zult wat minder vertrouwd zijn met die indeling. Je woont als gast een kerkdienst bij, misschien wel voor het eerst. Je probeert snel de weg te vinden in de gebruikte liedbundel, en je vindt psalm 23. Helaas, als men gaat zingen blijk je de verkeerde pagina voor je neus te hebben, want het ging om gezang 23. Dat voelt op zijn minst ongemakkelijk. In ons omringende landen is dat al eerder opgelost: doorlopende nummeringen in de liedbundel. Voor het nieuwe Liedboek is dat principe nu ook gekozen. Een gastvrije bundel dus, waarin je niet per ongeluk kunt verdwalen. Misschien helpt deze gedachte om met meer begrip de nieuwe nummering aan te voelen.
Overigens is lied 1 t/m 150 gereserveerd voor alle psalmen. En in die volledigheid is ons Liedboek wereldwijd wel weer behoorlijk uniek.
Abonneren op:
Posts (Atom)
















